Падежи · to'liq jadval

Kelishiklar jadvali

6 ta kelishik: otlarning 3 turlanishi (birlik va ko'plik), barcha olmoshlar va sifatlar, har bir kelishik qachon ishlatilishi — bitta sahifada. Qo'shimchalar qizil bilan ajratilgan. Chop etish uchun Ctrl + P.

1. Kelishiklar va savollar

KelishikSavolO'zbekchasiAsosiy ko'makchilar
Им. Именительныйкто? что?Bosh kelishik—
Род. Родительныйкого? чего?Qaratqich (-ning) · chiqish (-dan)у, из, с, от, до, без, для…
Дат. Дательныйкому? чему?Jo'nalish (-ga)к, по
Вин. Винительныйкого? что?Tushum (-ni) · yo'nalish (qayerga?)в, на, за, про, через
Твор. Творительныйкем? чем?Vosita (bilan, orqali)с, над, под, перед, за, между
Предл. Предложныйо ком? о чём? где?O'rin-payt (-da) · haqidaо, в, на, при

Qo'shimchalar — qisqa shpargalka

Kelishik1-turlanish
ж/м -а, -я
2-turlanish
м ∅, -ь, -й · ср -о, -е
3-turlanish
ж -ь
Ko'plik
hamma turlanish
Им.-а / -я∅ / -ь / -й / -о / -е-ь-ы / -и / -а / -я
Род.-ы / -и-а / -я-и-ов / -ев / -ей / ∅
Дат.-е / -и-у / -ю-и-ам / -ям
Вин.-у / -ю= Им. (jonsiz) / = Род. (jonli)-ь= Им. (jonsiz) / = Род. (jonli)
Твор.-ой / -ей / -ёй-ом / -ем / -ём-ью-ами / -ями
Предл.-е / -и-е / -и-и-ах / -ях
Qaysi turlanish?
  • 1-turlanish — -а, -я bilan tugaydigan ayol va erkak jinsidagi otlar: мама, земля, папа, дядя.
  • 2-turlanish — undosh, -й, -ь bilan tugaydigan erkak jinsi va -о, -е bilan tugaydigan o'rta jins: стол, музей, словарь, окно, море.
  • 3-turlanish — -ь bilan tugaydigan ayol jinsi: ночь, тетрадь, площадь.
Eslab qoling
  • 7 harf qoidasi: г, к, х, ж, ш, щ, ч dan keyin ы emas, и: книги, ножи.
  • Jonli / jonsiz: erkak jinsi birlikda va barcha jinslar ko'plikda tushum (Вин.) jonli bo'lsa qaratqich (Род.) bilan bir xil.
  • ж, ш, ч, щ, ц dan keyin urg'usiz: -ей / -ем (улицей, месяцем), urg'uli: -ой / -ом (душой, ножом).

2. Otlar: birlik, 3 turlanish

1 1-turlanish — ж.р. va м.р. -а / -я

Kelishikмама (qattiq)земля (yumshoq)книга (г,к,х)папа (м.р.)линия (-ия)
Им.мамаземлякнигапапалиния
Род.мамыземликнигипапылинии
Дат.мамеземлекнигепапелинии
Вин.мамуземлюкнигупапулинию
Твор.мамойземлёйкнигойпапойлинией
Предл.о мамео землео книгео папео линии

-ия bilan tugaganlar Дат. va Предл.da -ии oladi: к линии, в России, о Марии.

2 2-turlanish — erkak jinsi

Kelishikстол (jonsiz)брат (jonli)словарь (-ь)музей (-й)учитель (jonli, -ь)
Им.столбратсловарьмузейучитель
Род.столабратасловарямузеяучителя
Дат.столубратусловарюмузеюучителю
Вин.столбратасловарьмузейучителя
Твор.столомбратомсловарёммузеемучителем
Предл.о столео братео словарео музееоб учителе

2 2-turlanish — o'rta jins

Kelishikокно (-о)море (-е)здание (-ие)письмосолнце (ц)
Им.окноморезданиеписьмосолнце
Род.окнаморязданияписьмасолнца
Дат.окнуморюзданиюписьмусолнцу
Вин.окноморезданиеписьмосолнце
Твор.окномморемзданиемписьмомсолнцем
Предл.об окнео морео зданиио письмео солнце

Maxsus Предл. -у: в лесу, в саду, на мосту, в аэропорту, на полу, в шкафу, на берегу, в году (lekin о лесе, о саде — «haqida» ma'nosida -е).

3 3-turlanish — ж.р. -ь

Kelishikночьтетрадьплощадьмать (maxsus)дочь (maxsus)
Им.ночьтетрадьплощадьматьдочь
Род.ночитетрадиплощадиматеридочери
Дат.ночитетрадиплощадиматеридочери
Вин.ночьтетрадьплощадьматьдочь
Твор.ночьютетрадьюплощадьюматерьюдочерью
Предл.о ночио тетрадио площадио материо дочери

✱ Aralash turlanish va turlanmaydigan otlar

Kelishikвремяимяпуть
Им.времяимяпуть
Род.времениименипути
Дат.времениименипути
Вин.времяимяпуть
Твор.временемименемпутём
Предл.о времениоб именио пути

-мя bilan tugaydigan 10 ta so'z shunday turlanadi: время, имя, знамя, пламя, племя, семя, стремя, темя, бремя, вымя. Turlanmaydi: кофе, метро, кино, такси, радио, пальто, меню, кафе — barcha kelishikda bir xil: в кафе, на метро, без кофе.

3. Otlar: ko'plik

Kelishikстолыстуденты (jonli)мамыночиокнамузеиздания
Им.столыстудентымамыночиокнамузеиздания
Род.столовстудентовмам∅ночейокон∅музеевзданий
Дат.столамстудентаммамамночамокнаммузеямзданиям
Вин.столыстудентовмам∅ночиокнамузеиздания
Твор.столамистудентамимамаминочамиокнамимузеямизданиями
Предл.о столахо студентахо мамахо ночахоб окнахо музеяхо зданиях
Ko'plik Род. — eng qiyin shakl
  • Undosh bilan tugagan erkak jinsi → -ов: столов, городов; -й va urg'usiz -ц → -ев: музеев, месяцев.
  • -ь, ж, ш, ч, щ → -ей: словарей, ночей, врачей, карандашей.
  • -а / -о → qo'shimcha tushadi (∅), ko'pincha о / е qo'shiladi: книг, мест, окон, ручек, девушек, писем.
  • -ия / -ие → -ий: линий, зданий; -я (yumshoq) → -ь: недель, земель.

Noto'g'ri ko'plik shakllari

Kelishikлюдидетидрузьябратьяденьги
Им.людидетидрузьябратьяденьги
Род.людейдетейдрузейбратьевденег
Дат.людямдетямдрузьямбратьямденьгам
Вин.людейдетейдрузейбратьевденьги
Твор.людьмидетьмидрузьямибратьямиденьгами
Предл.о людяхо детяхо друзьяхо братьяхо деньгах

4. Olmoshlar

Kishilik olmoshlari va себя

Kelishikятыон / оноонамывыонисебя
Им.ятыон / оноонамывыони—
Род.менятебяего / (н)егоеё / (н)еёнасвасих / (н)ихсебя
Дат.мнетебеему / (н)емуей / (н)ейнамвамим / (н)имсебе
Вин.менятебяего / (н)егоеё / (н)еёнасвасих / (н)ихсебя
Твор.мнойтобойим / (н)имей / (н)ейнамивамиими / (н)имисобой
Предл.обо мнео тебео нёмо нейо насо васо нихо себе

(н) — ko'makchidan keyin он, она, оно, они «н» oladi: у него, к ней, с ним, для них, о нём. Ko'makchisiz: я вижу его, звоню ей.

So'roq va inkor olmoshlari

Kelishikкточтониктоничто
Им.кточтониктоничто
Род.когочегоникогоничего
Дат.комучемуникомуничему
Вин.когочтоникогоничего
Твор.кемчемникемничем
Предл.о комо чёмни о комни о чём

никто, ничто ko'makchi bilan ajraladi: ни с кем, ни о чём, ни у кого.

Egalik, ko'rsatish va belgilash olmoshlari

мой (твой, свой — xuddi shunday)

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.моймоёмоямои
Род.моегомоегомоеймоих
Дат.моемумоемумоеймоим
Вин.мой / моегомоёмоюмои / моих
Твор.моиммоиммоеймоими
Предл.о моёмо моёмо моейо моих

наш (ваш — xuddi shunday)

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.нашнашенашанаши
Род.нашегонашегонашейнаших
Дат.нашемунашемунашейнашим
Вин.наш / нашегонашенашунаши / наших
Твор.нашимнашимнашейнашими
Предл.о нашемо нашемо нашейо наших

этот

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.этотэтоэтаэти
Род.этогоэтогоэтойэтих
Дат.этомуэтомуэтойэтим
Вин.этот / этогоэтоэтуэти / этих
Твор.этимэтимэтойэтими
Предл.об этомоб этомоб этойоб этих

тот

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.тоттотате
Род.тоготоготойтех
Дат.томутомутойтем
Вин.тот / тогототуте / тех
Твор.темтемтойтеми
Предл.о томо томо тойо тех

весь

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.весьвсёвсявсе
Род.всеговсеговсейвсех
Дат.всемувсемувсейвсем
Вин.весь / всеговсёвсювсе / всех
Твор.всемвсемвсейвсеми
Предл.обо всёмобо всёмобо всейобо всех

чей

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.чейчьёчьячьи
Род.чьегочьегочьейчьих
Дат.чьемучьемучьейчьим
Вин.чей / чьегочьёчьючьи / чьих
Твор.чьимчьимчьейчьими
Предл.о чьёмо чьёмо чьейо чьих

его, её, их (uning, ularning) egalik ma'nosida hech qachon o'zgarmaydi: с его братом, в её доме, об их детях.

5. Sifat va ot birga

новый (qattiq) — какой, этот kabi sifatlar ham ot bilan moslashadi

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.новыйновоеноваяновые
Род.новогоновогоновойновых
Дат.новомуновомуновойновым
Вин.новый / новогоновоеновуюновые / новых
Твор.новымновымновойновыми
Предл.о новомо новомо новойо новых

синий (yumshoq)

Kelishikм.р.ср.р.ж.р.ko'plik
Им.синийсинеесиняясиние
Род.синегосинегосинейсиних
Дат.синемусинемусинейсиним
Вин.синий / синегосинеесинююсиние / синих
Твор.синимсинимсинейсиними
Предл.о синемо синемо синейо синих

To'liq birikmalar: olmosh + sifat + ot

Kelishikbirlik: мой новый другbirlik: эта интересная книгаko'plik: наши старые окна
Им.мой новый другэта интересн|ая книг|анаши стар|ые окн|а
Род.моего нов|ого друг|аэтой интересн|ой книг|инаших стар|ых окон
Дат.моему нов|ому друг|уэтой интересн|ой книг|енашим стар|ым окн|ам
Вин.моего нов|ого друг|аэту интересн|ую книг|унаши стар|ые окн|а
Твор.моим нов|ым друг|омэтой интересн|ой книг|ойнашими стар|ыми окн|ами
Предл.о моём нов|ом друг|еоб этой интересн|ой книг|ео наших стар|ых окн|ах

6. Har bir kelishik qachon ishlatiladi

Ko'makchi bilan va ko'makchisiz barcha asosiy holatlar. 🔊 — misolni tinglang.

Им. Именительный кто? что? · Bosh kelishik

Qachon ishlatiladiKo'makchi / fe'lMisol
Gapning egasi
Брат читает.
Akam o'qiyapti.
Kesim (bo'lmoq ma'nosida)
Это моя мама. Он — врач.
Bu mening oyim. U — shifokor.
Egalik: у кого есть + Им.у … есть
У меня есть машина.
Mening mashinam bor.
«Yoqadi» gapidagi narsaнравиться
Мне нравится музыка.
Menga musiqa yoqadi.
Murojaat
Анна, иди сюда!
Anna, bu yoqqa kel!
Ism, nom atashназываться
Улица называется Навои.
Ko'cha Navoiy deb ataladi.

Род. Родительный кого? чего? · Qaratqich (-ning) · chiqish (-dan)

Qachon ishlatiladiKo'makchi / fe'lMisol
Egalik, «-ning»
книга брата, центр города
akamning kitobi, shahar markazi
Yo'qlikнет, не было, не будет
У меня нет времени. Вчера не было урока.
Vaqtim yo'q. Kecha dars bo'lmadi.
Miqdorмного, мало, сколько, несколько
много людей, стакан воды, килограмм яблок
ko'p odam, bir stakan suv, bir kilo olma
Sonlardan keyin2–4 (birlik), 5+ (ko'plik)
два брата, пять братьев
ikki aka, besh aka
Sanaqaysi kuni?
Я родился первого мая.
Men birinchi mayda tug'ilganman.
Qiyoslashqiyosiy daraja
Брат старше сестры.
Akam opamdan katta.
Fe'l boshqaruviбояться, желать, достигать, избегать
бояться собаки, желать успехов
itdan qo'rqmoq, muvaffaqiyat tilamoq
Kimda? Yonidaу
у брата, у окна
akamda, deraza yonida
Qayerdan?из, с, от
из Ташкента, с работы, от друга
Toshkentdan, ishdan, do'stdan
Qayergacha?до, от … до
от дома до школы
uydan maktabgacha
-siz, uchunбез, для
чай без сахара, подарок для мамы
shakarsiz choy, oyim uchun sovg'a
Joyоколо, возле, вокруг, напротив, среди, мимо
около парка, напротив банка
bog' yaqinida, bank ro'parasida
Vaqtпосле, до, во время, в течение
после урока, во время обеда
darsdan keyin, tushlik paytida
Sabab, almashtirishиз-за, вместо, кроме, против
из-за дождя, вместо брата, кроме меня
yomg'ir sababli, akam o'rniga, mendan tashqari

Дат. Дательный кому? чему? · Jo'nalish (-ga)

Qachon ishlatiladiKo'makchi / fe'lMisol
Kimga? (adresat)дать, сказать, звонить, писать, помогать, дарить, показывать, объяснять
Я звоню маме. Помоги другу.
Oyimga qo'ng'iroq qilaman. Do'stingga yordam ber.
Yoshсколько лет?
Брату двадцать лет.
Akam yigirma yoshda.
Yoqishнравиться, казаться
Мне нравится Ташкент.
Menga Toshkent yoqadi.
Kerak, mumkin, holatнужно, надо, можно, нельзя, холодно, скучно, интересно
Мне нужно идти. Детям холодно.
Men ketishim kerak. Bolalarga sovuq.
Kimning oldiga?к
идти к врачу, к другу
shifokorga, do'stimning oldiga bormoq
Vaqtgachaк
к вечеру, к понедельнику
kechqurungacha, dushanbagacha
Bo'ylab, orqaliпо
гулять по городу, говорить по телефону
shahar bo'ylab sayr, telefonda gaplashish
Fan, sohaпо
экзамен по математике, учитель по русскому языку
matematika imtihoni, rus tili o'qituvchisi
Takroriy vaqtпо
по понедельникам, по утрам
dushanba kunlari, ertalablari
Tufayli, muvofiqблагодаря, согласно, вопреки
благодаря учителю, согласно приказу
ustoz tufayli, buyruqqa muvofiq

Вин. Винительный кого? что? · Tushum (-ni) · yo'nalish (qayerga?)

Qachon ishlatiladiKo'makchi / fe'lMisol
To'g'ri to'ldiruvchi (nimani? kimni?)читать, видеть, любить, ждать, знать
Я читаю книгу. Я жду брата.
Kitob o'qiyapman. Akamni kutyapman.
Qayerga?в, на
идти в школу, ехать на работу
maktabga bormoq, ishga ketmoq
Qachon? (kun, soat)в
в понедельник, в три часа, в эту субботу
dushanba kuni, soat uchda, shu shanba
Davomiylik— (ko'makchisiz)
Я работал всю ночь. Каждый день гуляю.
Tun bo'yi ishladim. Har kuni sayr qilaman.
Qancha muddatga?на
уехать на неделю
bir haftaga ketmoq
… dan keyin, orqaliчерез
через час, через улицу
bir soatdan keyin, ko'chadan o'tib
Haqida (so'zlashuv)про
фильм про войну
urush haqidagi film
Nima uchun (minnatdorlik, to'lov)за
спасибо за помощь, заплатить за хлеб
yordam uchun rahmat, non uchun to'lamoq
Qancha vaqtda?за
сделать за час
bir soatda qilib bo'lmoq
Qayerga? (ostiga, orqasiga)под, за
положить под стол, сесть за стол
stol ostiga qo'ymoq, stolga o'tirmoq
Qaramayнесмотря на
несмотря на дождь
yomg'irga qaramay
Narx, o'lchovстоить, весить
Билет стоит тысячу сумов.
Chipta ming so'm turadi.

Твор. Творительный кем? чем? · Vosita (bilan, orqali)

Qachon ishlatiladiKo'makchi / fe'lMisol
Vosita (nima bilan?)—
писать ручкой, резать ножом
ruchka bilan yozmoq, pichoq bilan kesmoq
Birga (kim bilan?)с
гулять с другом, чай с лимоном
do'st bilan sayr, limonli choy
Kasb, holatбыть, стать, работать, являться
Он работает врачом. Я хочу стать инженером.
U shifokor bo'lib ishlaydi. Muhandis bo'lmoqchiman.
Fe'l boshqaruviзаниматься, интересоваться, увлекаться, гордиться, пользоваться, руководить, владеть
заниматься спортом, гордиться сыном
sport bilan shug'ullanmoq, o'g'li bilan faxrlanmoq
Fasl va kun vaqti—
зимой, летом, утром, вечером, ночью
qishda, yozda, ertalab, kechqurun, tunda
Joy (qayerda?)над, под, перед, за, между, рядом с
над столом, перед домом, за углом, между нами
stol ustida, uy oldida, burchak ortida, oramizda
Maqsad (nima olib kelish uchun?)за
пойти за хлебом
nonga bormoq
Majhul nisbatda bajaruvchi—
Роман написан Толстым.
Roman Tolstoy tomonidan yozilgan.
Usul, tarz—
говорить шёпотом, ехать поездом
shivirlab gapirmoq, poyezdda bormoq

Предл. Предложный о ком? о чём? где? · O'rin-payt (-da) · haqida

Qachon ishlatiladiKo'makchi / fe'lMisol
Qayerda?в, на
в школе, на работе, в Ташкенте, на улице
maktabda, ishda, Toshkentda, ko'chada
Kim/nima haqida?о, об, обо
думать о маме, говорить об уроке, обо мне
oyim haqida o'ylamoq, dars haqida gapirmoq, men haqimda
Transport (nimada?)на
ехать на автобусе, на метро
avtobusda, metroda bormoq
Oy, yil, asrв
в мае, в 2026 году, в XXI веке
mayda, 2026-yilda, XXI asrda
Haftaна
на этой неделе, на прошлой неделе
shu haftada, o'tgan haftada
Kiyimdaв
в куртке, в очках
kurtkada, ko'zoynakda
Huzurida, davridaпри
при университете, при Петре I
universitet qoshida, Pyotr I davrida
Maxsus -у (urg'uli)в, на
в лесу, в саду, на мосту, в аэропорту, на полу, в шкафу
o'rmonda, bog'da, ko'prikda, aeroportda, polda, shkafda

7. Ko'makchilar qaysi kelishikni talab qiladi

KelishikKo'makchilar
Род.без, для, до, из, из-за, от, с (qayerdan), у, около, возле, вокруг, после, вместо, кроме, мимо, против, среди, напротив, во время, в течение, вдоль
Дат.к (ко), по, благодаря, согласно, вопреки, навстречу
Вин.в, на (qayerga), за (uchun; qayerga), под (qayerga), про, через, сквозь, несмотря на
Твор.с (со — bilan), над, под (qayerda), перед, за (qayerda; nimaga), между, рядом с
Предл.в, на (qayerda), о (об, обо), при
Ko'makchiQayerga? (Вин.)Qayerda? (Предл. / Твор.)Qayerdan? (Род.)
ichiga / ichida / ichidanв школув школеиз школы
ustiga / ustida / ustidanна работуна работес работы
odamga / odamda / odamdanк врачу (Дат.)у врача (Род.)от врача
ostiga / ostida / ostidanпод столпод столомиз-под стола
ortiga / ortida / ortidanза домза домомиз-за дома

в / на, под, за ikki kelishikda: qayerga? — Вин., qayerda? — Предл. (в, на) yoki Твор. (под, за). с: Род. — «-dan» (с работы), Твор. — «bilan» (с другом).

8. O'zingizni tekshiring

30 ta topshiriq: so'zni kerakli kelishikka qo'ying yoki to'g'ri shaklni tanlang.