Kartada «QIZIL» deb yozilgan, lekin harflar ko'k rangda. Qaysi birini aytasiz? So'zni emas — harflarning rangini tanlang. Ko'zingiz so'zni o'zi o'qib qo'yadi, shuning uchun bu ko'ringanidan qiyinroq!
Biz yozuvni o'zimiz sezmagan holda, avtomatik o'qiymiz. «QIZIL» so'zi ko'k rangda yozilsa, miya bir vaqtning o'zida ikkita javob tayyorlaydi va keraksizini to'xtatib turishi kerak. Bu hodisani 1935-yilda psixolog Jon Ridli Strup tasvirlagan, shuning uchun u Strup effekti deb ataladi.
Mashq diqqatni kerakli belgiga qaratish, «avtomatik» javobni to'xtatib turish va qoidani tez almashtirishni mashq qildiradi. Muntazam o'ynasangiz, aynan shu turdagi topshiriqlarda tezroq va aniqroq bo'lasiz. Bu ko'nikma boshqa ishlarga ham o'z-o'zidan ko'chadi, deb va'da bermaymiz — buni tadqiqotlar bir xil tasdiqlamaydi.
Javob vaqti — karta paydo bo'lgandan bosguningizgacha o'tgan vaqt, millisekundlarda (1000 ms = 1 soniya).
So'z va rang mos kelganda odatda tezroq javob beramiz. Mos kelmagan kartalardagi o'rtacha vaqtdan mos kartalardagini ayirsak — sizning Strup effektingiz chiqadi. U ko'pincha bir necha o'n millisekunddan bir necha yuz millisekundgacha bo'ladi va charchoq, kayfiyat, kunning vaqtiga qarab o'zgaradi.
Farq kichrayib borsa — chalg'ituvchi so'zni yaxshiroq e'tiborsiz qoldiryapsiz. Natijani boshqalarnikiga emas, o'zingizning oldingi natijangizga solishtiring. Ovoz rejimida vaqtga nutqni tanib olish kechikishi ham qo'shiladi.